Pieter de la Court (1618-1685)


Pieter de la Court (Leiden, ca. 1618 - Amsterdam, 28 mei 1685) is een bekende vertegenwoordiger van de "staatsgezinde partij" in de tweede helft van de zeventiende eeuw. Hij wordt ook wel Pieter de la Court junior genoemd om hem te onderscheiden van zijn vader Pieter de la Court senior (ca. 1593-1657). Andere namen zijn Pieter van den Hooft en Pieter van der Hove.

Als zoon van de Vlaamse immigrant Pieter de la Court de oudere wist hij, samen met zijn broer Johan, zich in korte tijd op te werken tot een van de meest succesvolle lakenreders (textielhandelaren) van Leiden. Hij schreef, deels samen met zijn broer, die in 1662 onverwacht overleed, zowel economische als politieke werken.
Hij stond bekend als fel anti-Orangistisch en werd door zijn politieke tegenstanders gezien als een querulant. Sommigen van zijn opvattingen waren echter zo radicaal dat hij ook vanuit de eigen staatsgezinde kring weinig publieke bijval kreeg voor zijn ideeën. In het rampjaar 1672 vluchtte hij samen met Pieter de Groot, zoon van Hugo de Groot, naar het buitenland. Hij keerde echter, nadat de ergste politieke onrust bedaard was, terug naar de Republiek.
Tot diens dood in 1672 onderhield De la Court, indirect, contact met Johan de Witt, die enkele hoofdstukken schreef in een van zijn boeken. Zijn politieke werken, en met name de Politike Weeg-schaal hadden een invloed op het politieke denken van Franciscus van den Enden en Baruch Spinoza.

Zijn oeuvre omvat onder meer:

  • Het welvaren van Leiden (handschrift uit het jaar 1659, eerst gedrukt door Felix Driessen, Nijhoff, 1911)
  • Consideratien van staat, ofte politike weeg-schaal, 1661
  • Aanwysing der heilsame politike gronden en maximen van de Republike van Holland en West-Vriesland, 1669

(bron: Wikipedia)



Van de Regeeringe der Atheense Republike door Pieter de la Court (1662)

Van de Roomse Republike door Pieter de la Court (1662)

Aangaande de regeering in Holland door Pieter de la Court (1662)

Van de vryheid der Republiken door Pieter de la Court (1662)

Dat gelijkheit onder de Mannen, de gront der Populare Regeeringe zy door Pieter de la Court (1662)

Welke Regeering de beste zy, de Monarchie, Aristokratie, ofte de Populare Regeering door Pieter de la Court (1662)