Liberalisme - kapitalisme - libertarisme


Het liberalisme is een politiek-maatschappelijke stroming die haar oorsprong kent in de Verlichting van de 18e eeuw. Het brak in de 19e eeuw in Europa en Noord-Amerika door als dominante stroming toen het de burger wilde emanciperen ten koste van het Ancien Régime. Vandaag de dag is het liberalisme één van de dominante ideologieën. Het liberalisme is een brede ideologie met meerdere substromingen; de invulling van het begrip verschilt sterk per land en cultuur.

Het liberalisme heeft als uitgangspunt de vrijheid van het individu. Liberalen streven naar een samenleving waarin burgers grote vrijheden genieten, zoals de burgerrechten die het individu beschermen en de macht van de staat en de kerk beperken. Ook streeft het liberalisme naar een vrije markt waarin de overheid zich terughoudend opstelt. Ander speerpunt van het liberalisme is de scheiding van kerk en staat (onder andere als voorwaarde voor godsdienstige tolerantie). Ook willen liberalen dat de staatsinrichting wordt vastgelegd in een grondwet waarin ook de grondrechten van de burger staan. Van de overheid werd alleen verlangd dat ze alleen die bestuursdomeinen voor haar rekening zou nemen, die onmogelijk door het individu behartigd konden worden (openbare functies, openbare werken, landsverdediging, ...)

Het liberalisme is een heterogene stroming, waarbinnen globaal drie belangrijke substromingen bestaan. Het klassiek-liberalisme (onderdeel van het libertarisme) staat minimale overheidsbemoeienis voor. Het sociaal-liberalisme staat beperkte overheidsbemoeienis toe op economisch gebied. Het conservatief-liberalisme is een stroming die tussen het liberalisme en het conservatisme hangt. Het liberalisme is dus een stroming die opkomt voor de vrijheid van een personage en hier uitvoort komt een constatering.

Sinds de jaren tachtig beleefde het liberalisme een opleving. Voornamelijk tegenstanders duidden dit als het neoliberalisme, een liberalisme dat opnieuw sterk aansluit bij conservatieve waarden zoals ongelijkheid. Daarom wordt de triomftocht van dat neoliberalisme onder meer bestreden door het andersglobalisme. Daar moet bij worden aangetekend dat er geen partij is die zichzelf als neoliberaal omschrijft: de term wordt dan ook alleen gebruikt door tegenstanders van elke vorm van liberalisme.

Bron: Wikipedia


Meer informatie over het liberalisme op deze site;


The Law door Frederic Bastiat (1850)

On Liberty door John Stuart Mill (1860)

The Road from Serfdom. Forseeing the Fall, een interview met Laissez faire denker F.A. Hayek (1977)

The Moral Foundation of Liberalism



terug naar boven |