Met dank aan de bestuurselite - geholpen door de majesteit - stevent Nederland af op een revolutie.
Waar te beginnen? Laten we het falen van de volksvertegenwoordiging als uitgangspunt nemen. Herman Tjeenk Willink, de vice-president van de Raad van State, beschreef het in zijn inmiddels beruchte bijlage bij zijn informatie-advies aan de koninigin: de kern van de huidige politieke crisis is de zwakte van de Tweede Kamer.
Laten we niet vergeten dat het huidige demasqué van de Nederlandse politiek begonnen is met het intrekken van de steun van de PvdA-fractie aan het kabinet Balkenende IV, vlak na de voor de sociaaldemocraten desastreus verlopen Gemeenteraadsverkiezingen begin dit jaar. Wouter Bos koos eieren voor zijn geld en voor zijn gezin. Job Cohen kon gelanceerd worden als de nieuwe leider van Nederland en tegelijkertijd de PvdA uit het slop trekken, natuurlijk.
Dit opzetje om de Tweede Kamerverkiezingen te misbruiken voor politiek eigenbelang, geeft aan dat het bij veel politici allang niet meer gaat om het algemeen belang.
Echter, de poging om van de landelijke verkiezingen een sociaaldemocratische coup te maken, is jammerlijk mislukt - zoals wij allen weten. Job Cohen zakte door het ijs (het was inmiddels gaan dooien na een strenge winter...) en jeune premier Mark Rutte won de verkiezingen.
Job Cohen sleepte overigens het hele politieke midden in zijn val mee. Daar had de PvdA duidelijk niet op gerekend. Het CDA verloor magistraal en de vermaledijde Geert Wilders bleek de grote winnaar. Je kunt een rotje natuurlijk ook in je eigen hand laten ontploffen. Wellicht kan het campagneteam van de PvdA tegen Oud en Nieuw figureren in zo'n SIRE-filmpje van "Je bent een rund als je met vuurwerk stunt...".
Enfin, dankzij de partijpolitiek van de sociaaldemocraten onder leiding van de "loco-burgemeester van Nederland" Cohen zat de jonge Mark Rutte ineens aan de knoppen van de macht. Tegen de onmogelijke verkiezingsuitslag (verzwakking van het midden, historisch verlies van de christendemocraten, bescheiden winst van de liberalen, monsterzege van de PVV en winst voor de links-populisten van de SP) was Rutte niet opgewassen.
En de rol van de nieuwe Tweede Kamer? Hebben de net gekozen volksvertegenwoordigers hun verantwoordelijkheid genomen en de leiding gegrepen in het lastige formatieproces? Nee. Men liet die ruimte aan de majesteit.
Als republikein doet het me pijn te moeten constateren dat Beatrix haar taak voortvarend ter hand heeft genomen. Ze heeft zich aanvankelijk laten leiden door het advies van de nog maar nauwelijks van de electorale afstraffing/beloning bekomen partijleiders. Dat leidde tot een blindganger (om in de beeldspraak van het rotje te blijven); Mark Rutte schoof zijn vertrouweling senator Uri Rosenthal naar voren die smadelijk strandde op de power play van Emile Verhagen van het CDA. Je hoorde het rommelen in Paleis Noordeinde: de vorstin was not amused.
Vervolgens ging zij haar eigen weg, zonder gehinderd te worden door enig verantwoordelijkheidsbesef van de Tweede Kamer. Je zou denken dat dit een oude reflex is van het volk dat zich verbonden voelt met Oranje. Kozen de Oranje stadhouders en vorsten in het verleden niet vaak partij voor het volk tégen de regenten? Helaas voor het suffende parlement: Beatrix speelt het machtsspel met de regenten mee en laat zich aan het volk weinig gelegen liggen.
Ze doet het vuile werk voor de laffe politieke partijen in het midden; namelijk het buitensluiten van de "stem des volks" in de personen van Geert Wilders (geliefde haatfiguur van de PVV) en Emile Roemer (SP). Het risico is levensgroot dat in plaats van een Oranje nu een geblondeerde populist ongekroonde kampioen van het volk wordt...
Maar goed, dat is van later zorg, want Wilders kan in de tussentijd veroordeeld worden in een politiek showproces of ten onder gaan aan gedoe in zijn partij... Mèt Beatrix duimt een groot deel van het parlement mee. De parlementariërs houden echter schone handen - het is Beatrix die de kastanjes uit het vuur haalt. Ze doet dat overigens ook uit eigenbelang. De troonsopvolging nadert en je moet niet denken aan de taferelen die ontstaan als koning Willem IV geconfronteerd wordt met rechts-populisten aan de macht.
Een terzijde: laat nou uitgerekend Geert Wilders als enige volksvertegenwoordiger naar aanleiding van zijn consultatie met de vorstin uiting geven aan zijn opvatting dat zij uit de regering gezet dient te worden. Er is geen liefde verloren gegaan tussen beide dragers van herkenbare haarstijlen.
We zijn inmiddels een paar moves verder. Beatrix viel in eerste instantie terug op de "onderkoning van Nederland", haar vertrouweling Tjeenk Willink. Die deed het niet best, ook al schreef hij ongevraagd de eerder gememoreerde overpeinzing die een grote kern van waarheid bevat.
Vervolgens werd een ex-premier van CDA-huize naar het paleis ontboden. De huisvriend van hare majesteit en minister van staat Ruud Lubbers. Nog maar nauwelijks bekomen van zijn afgang bij de Verenigde Naties mag hij nu de politiek in Nederland een "handje" helpen. Zijn natuurlijke flair met woorden hielp hem om Mark Rutte weg te zetten als te licht bevonden door Beatrix, de PVV halfslachtig bij de formatie te betrekken en vervolgens aan te sturen op een middenkabinet met de middenpartij CDA als anker. De oude bestuurskliek van dit land allemaal in één regering (desnoods aangevuld met het eeuwig tegen de macht aanschurkende D66) - daar ziet het nu naar uit.
En dan nu de revolutie. Door het falen van ons parlementaire stelsel zit er niets anders op dan het hele bestuurskader in één regering te zetten. Dit om een stabiele regeringswissel mogelijk te maken tussen Beatrix en haar zoon. Men gunt dat onze vorstin, omdat zij pal achter het weldenkende deel der natie staat en met hen haar afkeer van het populisme deelt. Bovendien durft zij als enige Geert Wilders ook daadwerkelijk met alle haar door de volksvertegenwoordiging ter beschikking gestelde machtsmiddelen aan te pakken. Dat daarmee de verkiezingsuitslag geen recht wordt gedaan is bijzaak.
De oppositie in Nederland komt straks van twee kanten. Let op de parlementariërs die het spelletje niet meespelen, of die - beter gezegd - buitenspel zijn gezet! De PVV onder leiding van Geert Wilders aan de rechterkant en de SP onder Emile Roemer aan de linkerkant ondergaan tandenknarsend het machtsspel dat geregisseerd wordt vanuit paleis Noordeinde.
Deze beide partijen lopen bovendien als enige te koop met hun afkeer van een Oranjetelg in de regering. De SP doet uit principe niet mee aan de parlementaire toogdagen ten paleize (de vorige toogdag kostte de politieke kop van de uit de koninklijke school klappende VVD-er Arend Jan Boekestijn). En de afkeer van de zelfbenoemde kampioen van de vrijheid Geert Wilders voor de meeregerende Oranjes is al eerder gememoreerd.
Beatrix en Lubbers hebben het voor elkaar: een slinkend smaldeel van vage orangisten (het bestuurlijk geëncanailleerd midden) zal straks het land gaan leiden, bestreden door min of meer openlijke anti-orangisten die electoraal sterk in de lift zitten.
Ondanks mijn bewondering voor de politica Beatrix (van welk partij zou zij zijn?) is de uitkomst van bovengeschetst spel rampzalig. De volksvertegenwoordiging is zwakker dan ooit; een brede middencoalitie hoeft zich niets meer van het parlement aan te trekken. De apolitieke neergang van het vaderlandse bestuur zet door. De burger voelt zich meer en meer verraden door Den Haag en de lachende derden zijn de populisten.
Het zal niet de eerste keer in de geschiedenis zijn dat men door politiek gehannes juist het tegendeel bereikt van wat men beoogt.
De opzet om Job Cohen op het schild te hijsen als gedroomde "burgervader" van Nederland leidde tot het in het centrum van de macht opduiken van Geert Wilders.
De poging van de bestuurderspartijen om de populisten buiten de corridors van de macht te houden zal alleen maar leiden maar tot verdere erosie van de volksvertegenwoordiging en het politiek compromitteren van de familie Van Oranje-Nassau.
Het naderende driestromenland - sterke rechts-populisten, zwakke middenpartijen en sterke links-populisten - is het beruchte Weimar-scenario. Het zal het eindspel blijken te zijn van een onverantwoordelijke elite die haar eigen belang boven het algemeen belang stelt. Enig pluspuntje is dat met het hoge spel dat nu door Beatrix gespeeld wordt de republiek ietsje dichterbij is gekomen.
De vraag is of het een democratische republiek zal worden.
Waar te beginnen? Laten we het falen van de volksvertegenwoordiging als uitgangspunt nemen. Herman Tjeenk Willink, de vice-president van de Raad van State, beschreef het in zijn inmiddels beruchte bijlage bij zijn informatie-advies aan de koninigin: de kern van de huidige politieke crisis is de zwakte van de Tweede Kamer.
Laten we niet vergeten dat het huidige demasqué van de Nederlandse politiek begonnen is met het intrekken van de steun van de PvdA-fractie aan het kabinet Balkenende IV, vlak na de voor de sociaaldemocraten desastreus verlopen Gemeenteraadsverkiezingen begin dit jaar. Wouter Bos koos eieren voor zijn geld en voor zijn gezin. Job Cohen kon gelanceerd worden als de nieuwe leider van Nederland en tegelijkertijd de PvdA uit het slop trekken, natuurlijk.
Dit opzetje om de Tweede Kamerverkiezingen te misbruiken voor politiek eigenbelang, geeft aan dat het bij veel politici allang niet meer gaat om het algemeen belang.Echter, de poging om van de landelijke verkiezingen een sociaaldemocratische coup te maken, is jammerlijk mislukt - zoals wij allen weten. Job Cohen zakte door het ijs (het was inmiddels gaan dooien na een strenge winter...) en jeune premier Mark Rutte won de verkiezingen.
Job Cohen sleepte overigens het hele politieke midden in zijn val mee. Daar had de PvdA duidelijk niet op gerekend. Het CDA verloor magistraal en de vermaledijde Geert Wilders bleek de grote winnaar. Je kunt een rotje natuurlijk ook in je eigen hand laten ontploffen. Wellicht kan het campagneteam van de PvdA tegen Oud en Nieuw figureren in zo'n SIRE-filmpje van "Je bent een rund als je met vuurwerk stunt...".
Enfin, dankzij de partijpolitiek van de sociaaldemocraten onder leiding van de "loco-burgemeester van Nederland" Cohen zat de jonge Mark Rutte ineens aan de knoppen van de macht. Tegen de onmogelijke verkiezingsuitslag (verzwakking van het midden, historisch verlies van de christendemocraten, bescheiden winst van de liberalen, monsterzege van de PVV en winst voor de links-populisten van de SP) was Rutte niet opgewassen.
En de rol van de nieuwe Tweede Kamer? Hebben de net gekozen volksvertegenwoordigers hun verantwoordelijkheid genomen en de leiding gegrepen in het lastige formatieproces? Nee. Men liet die ruimte aan de majesteit.
Als republikein doet het me pijn te moeten constateren dat Beatrix haar taak voortvarend ter hand heeft genomen. Ze heeft zich aanvankelijk laten leiden door het advies van de nog maar nauwelijks van de electorale afstraffing/beloning bekomen partijleiders. Dat leidde tot een blindganger (om in de beeldspraak van het rotje te blijven); Mark Rutte schoof zijn vertrouweling senator Uri Rosenthal naar voren die smadelijk strandde op de power play van Emile Verhagen van het CDA. Je hoorde het rommelen in Paleis Noordeinde: de vorstin was not amused.Vervolgens ging zij haar eigen weg, zonder gehinderd te worden door enig verantwoordelijkheidsbesef van de Tweede Kamer. Je zou denken dat dit een oude reflex is van het volk dat zich verbonden voelt met Oranje. Kozen de Oranje stadhouders en vorsten in het verleden niet vaak partij voor het volk tégen de regenten? Helaas voor het suffende parlement: Beatrix speelt het machtsspel met de regenten mee en laat zich aan het volk weinig gelegen liggen.
Ze doet het vuile werk voor de laffe politieke partijen in het midden; namelijk het buitensluiten van de "stem des volks" in de personen van Geert Wilders (geliefde haatfiguur van de PVV) en Emile Roemer (SP). Het risico is levensgroot dat in plaats van een Oranje nu een geblondeerde populist ongekroonde kampioen van het volk wordt...
Maar goed, dat is van later zorg, want Wilders kan in de tussentijd veroordeeld worden in een politiek showproces of ten onder gaan aan gedoe in zijn partij... Mèt Beatrix duimt een groot deel van het parlement mee. De parlementariërs houden echter schone handen - het is Beatrix die de kastanjes uit het vuur haalt. Ze doet dat overigens ook uit eigenbelang. De troonsopvolging nadert en je moet niet denken aan de taferelen die ontstaan als koning Willem IV geconfronteerd wordt met rechts-populisten aan de macht.
Een terzijde: laat nou uitgerekend Geert Wilders als enige volksvertegenwoordiger naar aanleiding van zijn consultatie met de vorstin uiting geven aan zijn opvatting dat zij uit de regering gezet dient te worden. Er is geen liefde verloren gegaan tussen beide dragers van herkenbare haarstijlen.We zijn inmiddels een paar moves verder. Beatrix viel in eerste instantie terug op de "onderkoning van Nederland", haar vertrouweling Tjeenk Willink. Die deed het niet best, ook al schreef hij ongevraagd de eerder gememoreerde overpeinzing die een grote kern van waarheid bevat.
Vervolgens werd een ex-premier van CDA-huize naar het paleis ontboden. De huisvriend van hare majesteit en minister van staat Ruud Lubbers. Nog maar nauwelijks bekomen van zijn afgang bij de Verenigde Naties mag hij nu de politiek in Nederland een "handje" helpen. Zijn natuurlijke flair met woorden hielp hem om Mark Rutte weg te zetten als te licht bevonden door Beatrix, de PVV halfslachtig bij de formatie te betrekken en vervolgens aan te sturen op een middenkabinet met de middenpartij CDA als anker. De oude bestuurskliek van dit land allemaal in één regering (desnoods aangevuld met het eeuwig tegen de macht aanschurkende D66) - daar ziet het nu naar uit.
En dan nu de revolutie. Door het falen van ons parlementaire stelsel zit er niets anders op dan het hele bestuurskader in één regering te zetten. Dit om een stabiele regeringswissel mogelijk te maken tussen Beatrix en haar zoon. Men gunt dat onze vorstin, omdat zij pal achter het weldenkende deel der natie staat en met hen haar afkeer van het populisme deelt. Bovendien durft zij als enige Geert Wilders ook daadwerkelijk met alle haar door de volksvertegenwoordiging ter beschikking gestelde machtsmiddelen aan te pakken. Dat daarmee de verkiezingsuitslag geen recht wordt gedaan is bijzaak.
De oppositie in Nederland komt straks van twee kanten. Let op de parlementariërs die het spelletje niet meespelen, of die - beter gezegd - buitenspel zijn gezet! De PVV onder leiding van Geert Wilders aan de rechterkant en de SP onder Emile Roemer aan de linkerkant ondergaan tandenknarsend het machtsspel dat geregisseerd wordt vanuit paleis Noordeinde.
Deze beide partijen lopen bovendien als enige te koop met hun afkeer van een Oranjetelg in de regering. De SP doet uit principe niet mee aan de parlementaire toogdagen ten paleize (de vorige toogdag kostte de politieke kop van de uit de koninklijke school klappende VVD-er Arend Jan Boekestijn). En de afkeer van de zelfbenoemde kampioen van de vrijheid Geert Wilders voor de meeregerende Oranjes is al eerder gememoreerd.
Beatrix en Lubbers hebben het voor elkaar: een slinkend smaldeel van vage orangisten (het bestuurlijk geëncanailleerd midden) zal straks het land gaan leiden, bestreden door min of meer openlijke anti-orangisten die electoraal sterk in de lift zitten.Ondanks mijn bewondering voor de politica Beatrix (van welk partij zou zij zijn?) is de uitkomst van bovengeschetst spel rampzalig. De volksvertegenwoordiging is zwakker dan ooit; een brede middencoalitie hoeft zich niets meer van het parlement aan te trekken. De apolitieke neergang van het vaderlandse bestuur zet door. De burger voelt zich meer en meer verraden door Den Haag en de lachende derden zijn de populisten.
Het zal niet de eerste keer in de geschiedenis zijn dat men door politiek gehannes juist het tegendeel bereikt van wat men beoogt.
De opzet om Job Cohen op het schild te hijsen als gedroomde "burgervader" van Nederland leidde tot het in het centrum van de macht opduiken van Geert Wilders.
De poging van de bestuurderspartijen om de populisten buiten de corridors van de macht te houden zal alleen maar leiden maar tot verdere erosie van de volksvertegenwoordiging en het politiek compromitteren van de familie Van Oranje-Nassau.
Het naderende driestromenland - sterke rechts-populisten, zwakke middenpartijen en sterke links-populisten - is het beruchte Weimar-scenario. Het zal het eindspel blijken te zijn van een onverantwoordelijke elite die haar eigen belang boven het algemeen belang stelt. Enig pluspuntje is dat met het hoge spel dat nu door Beatrix gespeeld wordt de republiek ietsje dichterbij is gekomen.
De vraag is of het een democratische republiek zal worden.
Recente reacties