Baruch Spinoza
(1632-1677) was niet alleen een pantheïst die een seculiere liefde voor
God (het goede) predikte, maar ook een scherp politiek denker die een
voorstander was van een tolerante, democratische republiek.
Hij
sympathiseerde met Johan de Witt (1632-1677), de raadspensionaris van
Holland (van 1653 tot 1672) tijdens het Eerste Stadhouderloze Tijdperk.
De Witt steunde op de stedelijke elites en propageerde het
republikanisme; hij wilde voorkomen dat er ooit nog een Oranje
stadhouder zou worden in de Nederlanden.
In 1667, nadat de Tweede Engelse Oorlog zeer gunstig was geëindigd voor de Zeven Verenigde Nederlanden, stond de Republiek op het hoogtepunt van zijn (wereld)macht. De Witt's Nederland domineerde de wereldhandel en was het rijkste land ter wereld.
Spinoza was een belangrijke adviseur van De Witt. Zijn republikanisme geldt nu als een voorloper van de verlichte democratische republiek.
Intellectuele bewonderaars van zijn denken zijn er altijd geweest; de laatste jaren weer meer dan voorheen:
Spinoza had "a vision of truth beyond what is normally granted to human beings."
Dit beweert zijn Engelse vertaler Samuel Shirley.
Vooral het boek van Jonathan Israel (De radicale Verlichting) uit 2001 heeft de belangstelling voor Spinoza doen toenemen. Het zeer erudiete werk is gebaseerd op de these dat de Verlichting grotendeels voortbouwde op het werk van Spinoza en zijn Hollandse kring van republikeinse denkers:
Spinoza was the "first major European thinker in modern times to embrace democratic republicanism as the highest and most rational form of political organisation," in which all men were equal.
Lees de (hernieuwde) recensie van Ann Talbot uit 2003: Spinoza Reconsidered, opvallend genoeg op de website van de Vierde Socialistische Internationale (de Trotskisten).
Hij
sympathiseerde met Johan de Witt (1632-1677), de raadspensionaris van
Holland (van 1653 tot 1672) tijdens het Eerste Stadhouderloze Tijdperk.
De Witt steunde op de stedelijke elites en propageerde het
republikanisme; hij wilde voorkomen dat er ooit nog een Oranje
stadhouder zou worden in de Nederlanden.In 1667, nadat de Tweede Engelse Oorlog zeer gunstig was geëindigd voor de Zeven Verenigde Nederlanden, stond de Republiek op het hoogtepunt van zijn (wereld)macht. De Witt's Nederland domineerde de wereldhandel en was het rijkste land ter wereld.
Spinoza was een belangrijke adviseur van De Witt. Zijn republikanisme geldt nu als een voorloper van de verlichte democratische republiek.
Intellectuele bewonderaars van zijn denken zijn er altijd geweest; de laatste jaren weer meer dan voorheen:
Spinoza had "a vision of truth beyond what is normally granted to human beings."
Dit beweert zijn Engelse vertaler Samuel Shirley.
Vooral het boek van Jonathan Israel (De radicale Verlichting) uit 2001 heeft de belangstelling voor Spinoza doen toenemen. Het zeer erudiete werk is gebaseerd op de these dat de Verlichting grotendeels voortbouwde op het werk van Spinoza en zijn Hollandse kring van republikeinse denkers:
Spinoza was the "first major European thinker in modern times to embrace democratic republicanism as the highest and most rational form of political organisation," in which all men were equal.
Lees de (hernieuwde) recensie van Ann Talbot uit 2003: Spinoza Reconsidered, opvallend genoeg op de website van de Vierde Socialistische Internationale (de Trotskisten).
Laat een reactie achter