Woordenboek der Nederlandse Taal
Woordsoort: znw.(v.)
Modern lemma: republiek
znw. vr., mv. -en. Uit fr. république en dit uit lat. respublica. In de 16de en 17de e. dikwijls geschreven in een spelling die aan de fr. herkomst herinnert (republicque, republijcke enz.).
Onz. geslacht wordt opgegeven in enkele zndl. idiotica (CORN.-VERVL.; RUTTEN).
-➥1. Staat, staatsbestel, staatsvorm in algemeenen zin, politieke organisatie, gemeenebest. In deze bet. onder invloed van lat. respublica.
Republijck, tghemeyn wesen oft ghemeyn profijt eender stadt, V. D. WERVE K ij v° [1553].
Republijcke. Respublica: & Politia, KIL. 757 a [1588].
Door t'misdaet des Princen, lijdt een heel republijcke, HOUWAERT, Lusth. d. M., 1, 518 [1582]. D'ongelijckheijt onder den burgeren is van alle wyse politiciënen genaemt geweest een pestilentie des republycx, in Bronnen Coornhert 211 [1583].
Alle het welcke in eene Republijcque van goede ordre ende Policie niet gedoocht, maer veel eer geweert behoort te worden, Gr. Placaetb. 1, 467 [1652].
Waarvan (van welke "geldtpenning") de waerde in soodanige benaaming ofte prijs gestelt en begroot werdt, als yeder oppermacht in sijn territoir ofte gebiedt, ten gemeene best van sijn rijck, republicq, ofte staat, oordeelt te behooren, PHOONSEN in Econ.-Hist. Jaarb. 7, 25 [1677].
Daer die ordonnantien (van "Oppermacht") verscheiden zijn, daer zijn ook verscheidene Republieken, HUBER, Heed. Rechtsgel., 541 [1726].
➥-- In republiek van Plato, -- Platonische republiek als vert. van gr. Πολῖτεία, den bekenden dialoog van Plato.
Ik wensch ..., dat men haare ballingschap (die van de dichtkunst) buiten de Platonische Republiek, niet langer goedkeurde, WOLFF-BEKKER, Lier-, Veld- en Mengelz.* 5 v° [1772].
Zy geeft zulke goede & redelyke reden van haare keuse; dat zy alleen in de Republicq van Plato moesten gehoort worden, om te worden toegejuicht (betr. een huwelijk), WOLFF en DEKEN, Br., 136 [1774].
-➥2. In het bijz. Staat, staatsbestel, staatsvorm zonder erfelijk staatshoofd. In vroegeren tijd gekenmerkt door een veelhoofdige regeering, in den modernen tijd door een, meestal door verkiezing voor beperkten ambtsduur aangewezen en gewoonlijk president geheeten, staatshoofd.
Republijc, of Republijcque, een gemeenebest, gemeinen staat, is een gemeyne staats bestiering, of lands bestiering, waar in eenige vande voornaamste en voortreffelijkste uyt den volke, het bewint en bestier des lands hebben, KOERBAGH, Bloemh. [1668].
Republique. Etat libre gouverné par plusieurs. Republyk, vrye Staat, Staatsgemeente, Gemeenebest, veelhoofdige Regeering, MARIN [1710].
Republiek ... verkleinw. republiekje. Een zoogenoemd gemeenebest, waar het volk de oppermagt door zijne vertegenwoordigers uitoefent, WEIL. [1807].
Haere (t. w. Portugals) ambitie ende lust omme over de geheele weerlt te commanderen ende alle coninghen, princen ende republijcquen te gourmanderen, OLDENBARNEVELT 2, 545 [1613].
Dat niemandt ... eenigh Volck ... in Krijghs-dienste sal mogen aen nemen ..., voor, uytten naem, ende van wegen eenige buytenlantsche Koningen, Potentaten, Princen, Heeren, Staten oft Republijcquen, Gr. Placaetb. 2, 307 [1656].
Men oordeelde, dat Republyken geen langduurige Verbonden behooren aan te gaan met zeer magtige Vorsten, DOEDYNS, Merc., 1, 277 [1698].
Seyde hem ..., dat wij hier waeren in een republyck, alwaer veel menschen participeerden aen de regeringh, in Arch. de la Maison d'Or. III, 3, 342 [1701].
Het woordt van Republijk, wordt dikwils genoomen voor een Volk dat by veelen ende niet van een Furst geregeert wordt, hoedanige ook meesten tijdt vrije volkeren worden genoemt, HUBER, Heed. Rechtsgel., 541 [1726].
Geene dwaling is gemeener ... dan Staatsform en regeerwijze onder één te mengen, het wezen van een republiek (gemeenebest) in eene democratie (volksregeering') te zoeken, V. HEMERT in Mag. Crit. Wijsg. 1, 389 [1799].
Is onder het uithangbord der republiek de invloed der bevolking grooter op den gang van zaken? POLAK, Stud., 231 [1877].
(Het liedje) is een brief van een conservatief, die tot de republiek is overgegaan, aan een vriend ..., die den sprong nog niet heeft gedaan, QUACK, Stud., 311 [c. 1880].
Moeder raakte in mij geen enkel gevoel aan ... Moeder was voor ons een manier van leven, zooals de koning een constitutie of de president een republiek beteekent, V. LOKHORST in Stem 1, 595 [1921].
In Frankrijk is de Kroon nog slechts pion in het politieke spel der revoluties, onverschillig of de drager nu een Bourbon, een Orleans of een Napoleonide is en het einde is, blijvend wel, de Republiek, ROMEIN, Tussen Vrees en Vrijh. 136 [1950].
Het oude Amsterdam, een republiek in de Republiek, ROMEIN, Carillon d. T. 279 [1953].
➥-- Men onderscheidt republieken naar de wijze waarop het gezag wordt uitgeoefend.
Toen, na Febr. 1848, de Fransche revolutie uitbrak, toen er het socialismus, communismus en de roode republiek werden gepredikt, Weekbl. v. h. Regt 26 Julij 1849, blz. 3 a.
De republieken zyn van velerlei soort: demokratisch, aristokratisch, polykratisch, ... alle meer of min autokratisch, despotisch en tyrannisch, MULTATULI 3, 32 [1862].
Eene republiek is eene aristocratische, wanneer het staatsgezag in handen is der aanzienlijken, - eene democratische, wanneer het berust bij verdienstelijke mannen uit het volk en door het volk aangewezen, - of eene ochlocratische, wanneer bij uitsluiting de mannen der geringere klassen met het opperbewind zijn bekleed, WINKLER PRINS, Encyclop., 12, 267 b [1879].
Naar den vorm kan men Augustus' staatsregeling een oligarchische republiek ... noemen, WAGENVOORT, Augustus 57 [1931].
Spanje is een democratische republiek van arbeiders van alle categorieën, georganiseerd onder het bestuur van vrijheid en recht, BROUWER, Spaansche Burgeroorlog 24 [1936].
Toen Nederland ... de souvereiniteit over Ned.-Indië overdroeg aan de Republiek der Verenigde Staten van Indonesië, vormde Oost-Indonesië een der deelstaten van deze federale Republiek, W.P. Encyclop., Suppl. 494 b [1955].
➥-- Een genitiefbep. of een bep. met van geeft aan welke republiek in concreto bedoeld is.
Mijn E. Heer ginck den podesta ... besoucken ... ende oock den heer ambassadeur die van de republiek van Venetiën naer Engelant ginck, in R.G.P. 108, 385 [1613].
Ambassadeur van hare Ho: Mo: by de Serenissime Republijke van Venetien, MOSTART, Zendbr., 42 [1635].
Dan zel jy, boer, uit last van Romens ruppeblyk Haast moeten trouwen met twee wyven te gelyk, LANGENDIJK 4, 158 [1756].
Kunstige handelstractaten werden er gesloten, ... vooral met de opkomende republieken van Zuid-Amerika, VISSERING, Herinn., 2, 357 [1860].
Dat ondanks heldhaftige pogingen van zeer bekwame en hoogstaande mannen, de Republiek van Weimar ... geen innerlijk vertrouwen bij het volk heeft weten te winnen, BANNING, Soc. Bew., 211 [1939].
➥Republiek der Zeven Provinciën, -- Vereenigde Provinciën, -- Vereenigde Nederlanden e.d. Benaming van den in de 16de, 17de en 18de e. bestaanden staat, waarvan het Koninkrijk der Nederlanden een latere voortzetting is.
Alleen als hist. term aangetroffen.
De Bataafsche Republiek staat af ... alle de bezittingen ... op het eiland Ceylon, die vóór den oorlog aan de Republiek der vereenigde provincien ... toebehoorden, N.-I. Plakaatb. 13, 511 [1802].
Uit naam van de Republiek der Vereenigde Nederlanden en den Doorluchtigen Dey van Tripoli, DE WAKKER V. ZON, Jan Perfect, 2, 197 [1817].
Zoodra in Europa andere politieke denkbeelden de overhand bekwamen, moest de republiek der Zeven-Provincien langzaam ineenzakken, BUSKEN HUET, Rembr., 2, 2, 559 [1884].
In de Republiek der Zeven Provinciën ging vrijheid beteekenen het systeem van een gematigde stedelijke oligarchie zonder dwingend centraal gezag, HUIZINGA 7, 603 [1943].
➥-- Een attrib. bep. geeft aan welke republiek in concreto bedoeld is.
De Roomse Republyk, MARIN [1701].
Alle blyken van achting en vriendschap van u ..., ook als Representanten der Fransche Republiek, ontvangen hebbende enz., WOLFF en DEKEN, Br., 298 [1798].
Ik (zweer) ... dat het (de verdere omwenteling) door de Franschen zal gedaan worden, en of gij dan gelukkiger als de Cisalpijnsche Republiek zult zijn zal de tijd leeren, in R.G.P. 2, 563 [1799].
In oude grieksche republieken ... berust de hoogste magt bij de volksverzameling of volksvertegenwoordigers, gelijk ten tijde der fransche republiek, en in dit geval draagt eene republiek den naam van democratie, W. GEYSBEEK, Wdb. Zam., 2292 b [1847].
De Noordamerikaansche Republiek bestaat uit zeven en dertig staten en tien grondgebieden, J. V. RIJSWIJCK Jr. 1, 62 [1877].
De Italiaansche republieken en staatjes beschermden reeds de industrie met in- en uitvoerrechten, QUACK, Soc., 1, 88 [1911].
➥Bataafsche republiek. Benaming van een fr. vazalstaat, die de onmiddellijke opvolger was van de Republiek der Zeven Provinciën (zie hierboven) en die bestond van 1795 tot 1806.
De Hollanders ..., die, in de afwachting van binnen weinige dagen de Bataafsche republiek vernietigd te zien, hier niet meer dan twee hemden te gelijk laten wasschen, FALCK, Br., 98 [1799].
Dat het wapen, voortaan door de Bataafsche Republiek te voeren, zoude bestaan in een gouden leeuw op een rood veld, N.-I. Plakaatb. 13, 688 [1803].
Een ... proclamatie, bevattende het leggen van een embargo op alle de scheepen, gedestineerd naar de Fransche en Bataafsche Republicq, 13, 695 [1803].
De Republiek der Verenigde Nederlanden wordt gewoonlijk als: De Republiek, zonder meer, aangeduid, in tegenstelling met haar opvolgster, die altijd voluit: De Bataafse Republiek wordt genoemd, DE BLÉCOURT, O.-Vad. Burg. R., ⁵ 50 [1939].
➥-- Een republiek uitroepen.
Op 17 Augustus (1945) werd de Republiek Indonesië uitgeroepen, BELLEFROID, Inl. Rechtswet., 42 [1953].
-➥3. (Pregn.) Ter aanduiding van de Republiek der Zeven Provinciën (zie de 3de alinea hierboven).
Die Absent zijn om t'Weluaren van de Republique hebben ... hun Priuilegien, MERULA, Man. v. Proc., 23 [± 1600].
(De "ridderluyden") die den eedt nyet doen en willen, hoeren voer de republique onnut gehouden ... te werden, OLDENBARNEVELT 2, 430 [1610].
Dat in korte jare deselve (zekere landen) onbequaem en sonder gebruyk soude leggen en by gevolg de republique niet meer voordeelig syn, N.-I. Plakaatb. 3, 167 [1685].
De Republicq was, van haar vroegsten stond, geplaagd Met zulk Gemeen, dat bef en mantel draagt, WOLFF-BEKKER, Menuet 15 [1772].
Er (is) zo lang de republiq dien naam gedragen heeft geene gebeurtenis geweest, ... zo belangrijk voor dezelve als die welke wij thans beleven, bij DE HAAN, Oud Bat., 2, XLIX [1795].
Een boekje over "Onze Belastingen staande de Republiek", STARING, Br., 150 [1838].
"O, die zuurdeesem uit de dagen der republiek!" -- barst Jan Cordaat uit, POTGIETER 1, 23 [1841].
In de gansche republiek ging zijn naam van mond tot mond, DE BEAUFORT, Geschiedk. Opst., 1, 27 [1881].
Naarmate met de jaren de jonge Republiek meer regt krijgt zichzelve als eene europesche mogendheid te beschouwen, gaat om het hoofd van Willem den Zwijger zich eene telkens lichtender aureool vormen, BUSKEN HUET, Rembr., 2, 2, 297 [1884].
De Hooge Bank is van oorsprong een forum privilegiatum der edelen. Onder de Republiek is haar gebied uitgebreid, FRUIN-COLENBRANDER, Staatsinst., 356 [1901].
Pruisen wanhoopte ten eenen male, Willem V in de Republiek te kunnen herstellen, COLENBRANDER, Bat. Rep., 163 [1908].
➥-- Ter aanduiding van andere republieken, zooals uit den context blijkt.
R. Denk jy lappedief een tweede wyf te trouwen? L. 'k Heb aan één wyf genoeg, dat zweer ik, te onderhouwen. ... R. Maar als de Roomsche raad jou dwong tot zulke zaaken. L. 'k Wil voor de Rippeblyk geen kinderen meer maaken, LANGENDIJK 4, 152 [1756].
De Centrale Administratie van het Departement der beide Nethen ... heeft my gelast in W. de wetten en decreten der Republiek te doen uitvoeren, en ... degenen te straffen die zich tegen den souvereinen wil des volks zouden willen verzetten, CONSC.., Boerenkr., 1, 45 [1853].
(Octavianus) kon het (het consulaat) behouden, ook toen hij op 1 Jani. 27 ... "de republiek herstelde", WAGENVOORT, Augustus 53 [1931].
Dat we die dag tienduizend yards textiel hadden verkocht aan Guatemala - iets waaraan een minister van de Republiek een mooie duit verdiende, MARNIX GYSEN, Er gebeurt nooit iets 47 [1956].
Woordsoort: znw.(v.)
Modern lemma: republiek
znw. vr., mv. -en. Uit fr. république en dit uit lat. respublica. In de 16de en 17de e. dikwijls geschreven in een spelling die aan de fr. herkomst herinnert (republicque, republijcke enz.).
Onz. geslacht wordt opgegeven in enkele zndl. idiotica (CORN.-VERVL.; RUTTEN).
-➥1. Staat, staatsbestel, staatsvorm in algemeenen zin, politieke organisatie, gemeenebest. In deze bet. onder invloed van lat. respublica.
Republijck, tghemeyn wesen oft ghemeyn profijt eender stadt, V. D. WERVE K ij v° [1553].
Republijcke. Respublica: & Politia, KIL. 757 a [1588].
Door t'misdaet des Princen, lijdt een heel republijcke, HOUWAERT, Lusth. d. M., 1, 518 [1582]. D'ongelijckheijt onder den burgeren is van alle wyse politiciënen genaemt geweest een pestilentie des republycx, in Bronnen Coornhert 211 [1583].
Alle het welcke in eene Republijcque van goede ordre ende Policie niet gedoocht, maer veel eer geweert behoort te worden, Gr. Placaetb. 1, 467 [1652].
Waarvan (van welke "geldtpenning") de waerde in soodanige benaaming ofte prijs gestelt en begroot werdt, als yeder oppermacht in sijn territoir ofte gebiedt, ten gemeene best van sijn rijck, republicq, ofte staat, oordeelt te behooren, PHOONSEN in Econ.-Hist. Jaarb. 7, 25 [1677].
Daer die ordonnantien (van "Oppermacht") verscheiden zijn, daer zijn ook verscheidene Republieken, HUBER, Heed. Rechtsgel., 541 [1726].
➥-- In republiek van Plato, -- Platonische republiek als vert. van gr. Πολῖτεία, den bekenden dialoog van Plato.
Ik wensch ..., dat men haare ballingschap (die van de dichtkunst) buiten de Platonische Republiek, niet langer goedkeurde, WOLFF-BEKKER, Lier-, Veld- en Mengelz.* 5 v° [1772].
Zy geeft zulke goede & redelyke reden van haare keuse; dat zy alleen in de Republicq van Plato moesten gehoort worden, om te worden toegejuicht (betr. een huwelijk), WOLFF en DEKEN, Br., 136 [1774].
-➥2. In het bijz. Staat, staatsbestel, staatsvorm zonder erfelijk staatshoofd. In vroegeren tijd gekenmerkt door een veelhoofdige regeering, in den modernen tijd door een, meestal door verkiezing voor beperkten ambtsduur aangewezen en gewoonlijk president geheeten, staatshoofd.
Republijc, of Republijcque, een gemeenebest, gemeinen staat, is een gemeyne staats bestiering, of lands bestiering, waar in eenige vande voornaamste en voortreffelijkste uyt den volke, het bewint en bestier des lands hebben, KOERBAGH, Bloemh. [1668].
Republique. Etat libre gouverné par plusieurs. Republyk, vrye Staat, Staatsgemeente, Gemeenebest, veelhoofdige Regeering, MARIN [1710].
Republiek ... verkleinw. republiekje. Een zoogenoemd gemeenebest, waar het volk de oppermagt door zijne vertegenwoordigers uitoefent, WEIL. [1807].
Haere (t. w. Portugals) ambitie ende lust omme over de geheele weerlt te commanderen ende alle coninghen, princen ende republijcquen te gourmanderen, OLDENBARNEVELT 2, 545 [1613].
Dat niemandt ... eenigh Volck ... in Krijghs-dienste sal mogen aen nemen ..., voor, uytten naem, ende van wegen eenige buytenlantsche Koningen, Potentaten, Princen, Heeren, Staten oft Republijcquen, Gr. Placaetb. 2, 307 [1656].
Men oordeelde, dat Republyken geen langduurige Verbonden behooren aan te gaan met zeer magtige Vorsten, DOEDYNS, Merc., 1, 277 [1698].
Seyde hem ..., dat wij hier waeren in een republyck, alwaer veel menschen participeerden aen de regeringh, in Arch. de la Maison d'Or. III, 3, 342 [1701].
Het woordt van Republijk, wordt dikwils genoomen voor een Volk dat by veelen ende niet van een Furst geregeert wordt, hoedanige ook meesten tijdt vrije volkeren worden genoemt, HUBER, Heed. Rechtsgel., 541 [1726].
Geene dwaling is gemeener ... dan Staatsform en regeerwijze onder één te mengen, het wezen van een republiek (gemeenebest) in eene democratie (volksregeering') te zoeken, V. HEMERT in Mag. Crit. Wijsg. 1, 389 [1799].
Is onder het uithangbord der republiek de invloed der bevolking grooter op den gang van zaken? POLAK, Stud., 231 [1877].
(Het liedje) is een brief van een conservatief, die tot de republiek is overgegaan, aan een vriend ..., die den sprong nog niet heeft gedaan, QUACK, Stud., 311 [c. 1880].
Moeder raakte in mij geen enkel gevoel aan ... Moeder was voor ons een manier van leven, zooals de koning een constitutie of de president een republiek beteekent, V. LOKHORST in Stem 1, 595 [1921].
In Frankrijk is de Kroon nog slechts pion in het politieke spel der revoluties, onverschillig of de drager nu een Bourbon, een Orleans of een Napoleonide is en het einde is, blijvend wel, de Republiek, ROMEIN, Tussen Vrees en Vrijh. 136 [1950].
Het oude Amsterdam, een republiek in de Republiek, ROMEIN, Carillon d. T. 279 [1953].
➥-- Men onderscheidt republieken naar de wijze waarop het gezag wordt uitgeoefend.
Toen, na Febr. 1848, de Fransche revolutie uitbrak, toen er het socialismus, communismus en de roode republiek werden gepredikt, Weekbl. v. h. Regt 26 Julij 1849, blz. 3 a.
De republieken zyn van velerlei soort: demokratisch, aristokratisch, polykratisch, ... alle meer of min autokratisch, despotisch en tyrannisch, MULTATULI 3, 32 [1862].
Eene republiek is eene aristocratische, wanneer het staatsgezag in handen is der aanzienlijken, - eene democratische, wanneer het berust bij verdienstelijke mannen uit het volk en door het volk aangewezen, - of eene ochlocratische, wanneer bij uitsluiting de mannen der geringere klassen met het opperbewind zijn bekleed, WINKLER PRINS, Encyclop., 12, 267 b [1879].
Naar den vorm kan men Augustus' staatsregeling een oligarchische republiek ... noemen, WAGENVOORT, Augustus 57 [1931].
Spanje is een democratische republiek van arbeiders van alle categorieën, georganiseerd onder het bestuur van vrijheid en recht, BROUWER, Spaansche Burgeroorlog 24 [1936].
Toen Nederland ... de souvereiniteit over Ned.-Indië overdroeg aan de Republiek der Verenigde Staten van Indonesië, vormde Oost-Indonesië een der deelstaten van deze federale Republiek, W.P. Encyclop., Suppl. 494 b [1955].
➥-- Een genitiefbep. of een bep. met van geeft aan welke republiek in concreto bedoeld is.
Mijn E. Heer ginck den podesta ... besoucken ... ende oock den heer ambassadeur die van de republiek van Venetiën naer Engelant ginck, in R.G.P. 108, 385 [1613].
Ambassadeur van hare Ho: Mo: by de Serenissime Republijke van Venetien, MOSTART, Zendbr., 42 [1635].
Dan zel jy, boer, uit last van Romens ruppeblyk Haast moeten trouwen met twee wyven te gelyk, LANGENDIJK 4, 158 [1756].
Kunstige handelstractaten werden er gesloten, ... vooral met de opkomende republieken van Zuid-Amerika, VISSERING, Herinn., 2, 357 [1860].
Dat ondanks heldhaftige pogingen van zeer bekwame en hoogstaande mannen, de Republiek van Weimar ... geen innerlijk vertrouwen bij het volk heeft weten te winnen, BANNING, Soc. Bew., 211 [1939].
➥Republiek der Zeven Provinciën, -- Vereenigde Provinciën, -- Vereenigde Nederlanden e.d. Benaming van den in de 16de, 17de en 18de e. bestaanden staat, waarvan het Koninkrijk der Nederlanden een latere voortzetting is.
Alleen als hist. term aangetroffen.
De Bataafsche Republiek staat af ... alle de bezittingen ... op het eiland Ceylon, die vóór den oorlog aan de Republiek der vereenigde provincien ... toebehoorden, N.-I. Plakaatb. 13, 511 [1802].
Uit naam van de Republiek der Vereenigde Nederlanden en den Doorluchtigen Dey van Tripoli, DE WAKKER V. ZON, Jan Perfect, 2, 197 [1817].
Zoodra in Europa andere politieke denkbeelden de overhand bekwamen, moest de republiek der Zeven-Provincien langzaam ineenzakken, BUSKEN HUET, Rembr., 2, 2, 559 [1884].
In de Republiek der Zeven Provinciën ging vrijheid beteekenen het systeem van een gematigde stedelijke oligarchie zonder dwingend centraal gezag, HUIZINGA 7, 603 [1943].
➥-- Een attrib. bep. geeft aan welke republiek in concreto bedoeld is.
De Roomse Republyk, MARIN [1701].
Alle blyken van achting en vriendschap van u ..., ook als Representanten der Fransche Republiek, ontvangen hebbende enz., WOLFF en DEKEN, Br., 298 [1798].
Ik (zweer) ... dat het (de verdere omwenteling) door de Franschen zal gedaan worden, en of gij dan gelukkiger als de Cisalpijnsche Republiek zult zijn zal de tijd leeren, in R.G.P. 2, 563 [1799].
In oude grieksche republieken ... berust de hoogste magt bij de volksverzameling of volksvertegenwoordigers, gelijk ten tijde der fransche republiek, en in dit geval draagt eene republiek den naam van democratie, W. GEYSBEEK, Wdb. Zam., 2292 b [1847].
De Noordamerikaansche Republiek bestaat uit zeven en dertig staten en tien grondgebieden, J. V. RIJSWIJCK Jr. 1, 62 [1877].
De Italiaansche republieken en staatjes beschermden reeds de industrie met in- en uitvoerrechten, QUACK, Soc., 1, 88 [1911].
➥Bataafsche republiek. Benaming van een fr. vazalstaat, die de onmiddellijke opvolger was van de Republiek der Zeven Provinciën (zie hierboven) en die bestond van 1795 tot 1806.
De Hollanders ..., die, in de afwachting van binnen weinige dagen de Bataafsche republiek vernietigd te zien, hier niet meer dan twee hemden te gelijk laten wasschen, FALCK, Br., 98 [1799].
Dat het wapen, voortaan door de Bataafsche Republiek te voeren, zoude bestaan in een gouden leeuw op een rood veld, N.-I. Plakaatb. 13, 688 [1803].
Een ... proclamatie, bevattende het leggen van een embargo op alle de scheepen, gedestineerd naar de Fransche en Bataafsche Republicq, 13, 695 [1803].
De Republiek der Verenigde Nederlanden wordt gewoonlijk als: De Republiek, zonder meer, aangeduid, in tegenstelling met haar opvolgster, die altijd voluit: De Bataafse Republiek wordt genoemd, DE BLÉCOURT, O.-Vad. Burg. R., ⁵ 50 [1939].
➥-- Een republiek uitroepen.
Op 17 Augustus (1945) werd de Republiek Indonesië uitgeroepen, BELLEFROID, Inl. Rechtswet., 42 [1953].
-➥3. (Pregn.) Ter aanduiding van de Republiek der Zeven Provinciën (zie de 3de alinea hierboven).
Die Absent zijn om t'Weluaren van de Republique hebben ... hun Priuilegien, MERULA, Man. v. Proc., 23 [± 1600].
(De "ridderluyden") die den eedt nyet doen en willen, hoeren voer de republique onnut gehouden ... te werden, OLDENBARNEVELT 2, 430 [1610].
Dat in korte jare deselve (zekere landen) onbequaem en sonder gebruyk soude leggen en by gevolg de republique niet meer voordeelig syn, N.-I. Plakaatb. 3, 167 [1685].
De Republicq was, van haar vroegsten stond, geplaagd Met zulk Gemeen, dat bef en mantel draagt, WOLFF-BEKKER, Menuet 15 [1772].
Er (is) zo lang de republiq dien naam gedragen heeft geene gebeurtenis geweest, ... zo belangrijk voor dezelve als die welke wij thans beleven, bij DE HAAN, Oud Bat., 2, XLIX [1795].
Een boekje over "Onze Belastingen staande de Republiek", STARING, Br., 150 [1838].
"O, die zuurdeesem uit de dagen der republiek!" -- barst Jan Cordaat uit, POTGIETER 1, 23 [1841].
In de gansche republiek ging zijn naam van mond tot mond, DE BEAUFORT, Geschiedk. Opst., 1, 27 [1881].
Naarmate met de jaren de jonge Republiek meer regt krijgt zichzelve als eene europesche mogendheid te beschouwen, gaat om het hoofd van Willem den Zwijger zich eene telkens lichtender aureool vormen, BUSKEN HUET, Rembr., 2, 2, 297 [1884].
De Hooge Bank is van oorsprong een forum privilegiatum der edelen. Onder de Republiek is haar gebied uitgebreid, FRUIN-COLENBRANDER, Staatsinst., 356 [1901].
Pruisen wanhoopte ten eenen male, Willem V in de Republiek te kunnen herstellen, COLENBRANDER, Bat. Rep., 163 [1908].
➥-- Ter aanduiding van andere republieken, zooals uit den context blijkt.
R. Denk jy lappedief een tweede wyf te trouwen? L. 'k Heb aan één wyf genoeg, dat zweer ik, te onderhouwen. ... R. Maar als de Roomsche raad jou dwong tot zulke zaaken. L. 'k Wil voor de Rippeblyk geen kinderen meer maaken, LANGENDIJK 4, 152 [1756].
De Centrale Administratie van het Departement der beide Nethen ... heeft my gelast in W. de wetten en decreten der Republiek te doen uitvoeren, en ... degenen te straffen die zich tegen den souvereinen wil des volks zouden willen verzetten, CONSC.., Boerenkr., 1, 45 [1853].
(Octavianus) kon het (het consulaat) behouden, ook toen hij op 1 Jani. 27 ... "de republiek herstelde", WAGENVOORT, Augustus 53 [1931].
Dat we die dag tienduizend yards textiel hadden verkocht aan Guatemala - iets waaraan een minister van de Republiek een mooie duit verdiende, MARNIX GYSEN, Er gebeurt nooit iets 47 [1956].
-4. Bij vergelijking in toepassing op een nietpolitieke organisatie.
➥a. In de menschenmaatschappij. In de laatste aanh. in den titel van een werk van V. DEYSSEL.
De direkteur kouten ... van de opvoedingsgedachten, die de levensregeling der stichting beheerschten: veel vrijheid aan de jongens laten, zelfstandig ontwikkelen, het leven hier voor hen in 't klein het leven van later in de maatschappij, ieder een beetje voor zich zelf zorgen om leven te leeren, het was hier net een republiek in 't klein, V. DEYSSEL, Kl. Rep., 1, 21 [1889].
(De werkplaats der Hollandsche IJzeren Spoorwegmaatschappij) vormt als het ware eene republiek in onze nijverheid en is op zich zelve een afgerond geheel, waar de verschillende ambachten zeer nauw met elkander in verband staan, Tijdschr. Nijverh. 1891, 3, 100.
"De kleine Republiek" lijdt onder een vermoeiende dogmatisch-overdreven detailleringsdrang; het geeft het leven weer op een kleinseminarie, W. L. M. E. VAN LEEUWEN, Dichterschap en Werk. 206 [1938].
➥-- Huiselijke republiek, huisgezin.
Coosje, je hebt ... gewichtiger werk dan een Representant van de Bataafsche Republiek, daar gy geslachten vormd voor deeze en de toekoomende waereld; en schoon Dominee zeker wetgeever is van uwe kleine belangryke Huysselyke Republiek, zult gy ... toch dikwyls het woord vraagen, WOLFF en DEKEN, Br., 296 [1798].
➥b. Met betr. tot vormen van organisatie of systemen, die men in het dieren- en plantenrijk waarneemt.
Aen-gaende de nature der mieren: ... Daer en is onder alle de ghedierten, gheen van meerder maght naer sijn grootte ende proportie. ... Plinius draeght haer-lieden vele toe: als Republijcke, reden, memorie, ende sorghe, DAVID, Waerseggher, 252 [1603].
Daer synder, die heele Boecken gheschreven hebben van der Mieren Republijcque en Politye, SPRANKHUISEN 1, 30 a [1634].
Republiek ... (Bieman) Wanneer een korf langen tijd moederloos blijft en de bieën die er op zitten, oud worden, aanveerden zij gewoonlijk geene koningin meer. Zulke staak heet republiek. Eene republiek kan vooral des Zomers maar eenige weken en ten meeste eenige maanden leven, JOOS [1900-1904]. CORN-VERVL. 1994 [1906].
➥-- Republiek der fruiten.
Onze Republyk der Fruiten, die in de Maand Mey zo heerlyk bloeide en groeide, (begind) in de volgende Maanden een groote verandering van Toneel te krygen, N. Need. Hoven. 1, 73 [1713].
-➥5. Oneig. in toepassing op een groep van personen die een zelfde kenmerk vertoonen, een zelfde hoedanigheid bezitten, categorie.
De zaek van den Heer J. Stinstra ... heeft in de Geleerde Weereld en Kerkelyke Republiek, te veel geruchts gemaekt, om enz., Ned. Jaerb. 1747, 569 [1747].
Zie daar, meisjes, zei hy, zulke sieraden der Sex moet gy ook zien te worden. Dit zyn Edelen in de Republiek der Deugd, WOLFF en DEKEN, Burg., 693 [1782].
Vindt me' in de Republiek der stille lekkerbekken Niet meestal wijze liên of -- schadelooze gekken? DE GÉNESTET 1, 201 [1849].
De linden van het Voorhout, waaronder de republiek der kinderwagentjes, der Fransche bonnes en der Haagsche kinderjuffers is ingesteld, TEN BRINK, Rom., 4, 15 [1872].
In de middeleeuwen vormde de republiek der bedelaars tien procent van de bevolking, Parool 26 Juli 1969.
➥-- Republiek der (fraaie) letteren, schrijvers en dichters als groep beschouwd. Vooral in de oudere aanh. vrijwel synoniem met republiek der geleerden.
Republique. ... Le mepris des Loix est la perte de la Republique. De veragting der Wetten is het verlies van den Staat. La Republique des Lettres, la Communauté, Societé des beaux Esprits, des Sçavans, des personnes Lettrées. De Republyk der Letteren, de geleerde Waereld, de Gemeenschap der geletterde luiden, MARIN [1710].
In deeze hartige denkbeelden, worden wy niet weinig opgebouwd, door de kennis die wy van het voorgevallene, en het voorvallende in de Republiek der Fraaije Letteren hebben, WOLFF en DEKEN, Fab., VI [1784].
Dat de Republiek der letteren niets met omwentelingen of scheidingen te doen heeft, WILLEMS, Br., 134 [1834].
Hij beschouwt mij zeker als een gevaarlijk schepsel in de republiek der letteren, COBET, Br. a. Geel, 66 [1841].
Deze Republiek der letteren, die de dichters en denkers en geleerden van Europa omvatte in een waarlijk internationale gemeenschap van gelijkgezinden, JANE DE IONGH, Maria v. Hong., 1, 171 [1942].
Het schrift vervangt de spraak, de school verdrijft het leven, wanneer de republiek van de letteren zich hooghartig van het volk afzondert, BROM, Boekentaal 10 [1956].
➥-- Republiek der geleerden, -- der geleerde wereld, de beoefenaars der wetenschap als groep beschouwd. In de eerste en derde aanh. als titel van een tijdschrift.
Dat zy (de supplianten) ... de Republyk der Geleerden, of Boekzaal van Europa ... alleen zullen mogen drukken ..., uitgeven en verkopen, voor Republiek der Geleerden Jan. 1735, 3. De Schryvers ..., die ... in eene zekere maatschappye met elkanderen leeven, welke zy de Republyk der Geleerden ... noemen, Denker 2, 57 [1765].
De Boekzaal der geleerde wereld verscheen ... in 1716 ..., nadat hij nog eenige jaren te voren den titel van Republyk der geleerde wereld had gedragen, SCHOTEL, Maatsch. Lev., 373 [1869].
De producten betreffende het eigen land en in de landstaal hadden niet de aandacht van de in het Latijn sprekende en schrijvende leden van de internationale republiek der geleerden, FOCKEMA ANDREÆ en V. 'T HOFF, Gesch. d. Kartogr. v. Nederl. 3 [1947].
➥In de volg. aanh. beperkt tot één tak van wetenschap.
Iedere serieuze amateur heeft zijn meesterproef afgelegd, door een bijdrage te leveren tot de oplossing van een mathematisch probleem. Dat, en dat alleen, kan iemand toegang verlenen tot de republiek der wiskunde, mathematici vragen niet naar goede bedoelingen, zij oordelen naar prestaties, Vaderland 4 Jan. 1964, Weekjourn.
➥-- Republiek der kunsten.
Maar hier rijst een dispuut in de republiek der kunsten, V. D. LEEUW, Wegen en Grenzen 277 [1948].
➥-- Kleine republiek, ter aanduiding van een groep schrijvers, die zich op eenigerlei wijze verwant voelen. In navolging van den titel van een bekenden roman van V. DEYSSEL. Vgl. de bet. 4).
Beste Achterberg, (laten wij elkaar bij den naam noemen, als leden van de "Kleine Republiek"), MARSMAN in Maatstaf 11, 10/11, 805 [1940].
➥6. In Z.-Nederl. in ongunstigen zin in toepassing op een groep personen, die een zekere organisatie veronderstelt, die echter in te geringe mate aanwezig is.
Republiek, 1. enz. ...; -- 2. (Zuidn.) tuchtelooze bende; -- 3. wanordelijke vergadering, V. DALE [1924].
Republiek ... Huisgezin waar iedereen baas is, CORN.., Bijv., 2 [1938]. VERSCHUEREN, Mod. Handwdb. [1940].
Republiek ...: bij uitbreiding, inrichting waar alles overhoop of in wanorde ligt, waar noch orde noch tucht heerscht, LIEV.-COOPM. [1952].
Dat is hier een republiek (iedereen doet er wat hij wil), GOEMANS [1936].
Dat huishouwen is 'n reppebliek, CORN.., Bijv., 2, 301 [1938].
t'Is daar een echte republiek in dat huis, LIEV.-COOPM. 1168 b [1952].
➥Afl. -- REPUBLIEKEN, bedr. zw. ww. In de aanh. zoveel als: (iem.) onder handen nemen vanwege (zijn) republikeinsche gezindheid. Eenmaal aangetroffen.
"Krimmeneel, kerel, ik zal je republieken, Republieken hoorje?" (zei de Oranjeman tot den Patriot), Geld. Volksalm. 1858, 47.
➥REPUBLIEKSCH, (ten tijde) van de republiek. Veroud.
Aenzie ... d'oude Romynen: zoo haest zy hun vaderland in de macht der Keyzers zagen, en alles boogen voor de mogendheyd van Eenen; ... die republieksche grootheyd, die ingenomendheyd tot een gemeyn goed, was-er niet meer, VERLOOY, Verh., 57 [1788].
Regeeringloosheid, zonder toom, Kan slechts Geweld en List behaagen; In heldre republieksche dagen, Is zij niets anders dan een' droom, WOLFF en DEKEN, Ged. en Lied. Vaderl. 111 [1798].
Hierbij als kopp.:
➥REPUBLIEKSCHGEZIND, den republikeinschen staatsvorm toegedaan.
De steeds verachtlijke almans-vrind, Die Republieks, en Prinsgezind, Den huik weet naar den wind te hangen, WOLFF en DEKEN, Ged. en Lied. Vaderl. 84 [1798].
➥Vandaar REPUBLIEKSCHGEZINDHEID.
Republieksgezindheid, Républicanisme, V. D. VELDE en SLEECKX [1861].
➥REPUBLIEKSCHGEZINDE, republikein.
Republican, ... een Republyks-gezinde, SEWEL [1691].
Republicain. Een republijks gezinde, een liefhebber van een volks heersching, V. D. ENDE [1695].
Républicain ... Een Republijcks-gesinde, Dict. Fr. et Flam. [1707].
V. D. VELDE en SLEECKX [1861].Samenst. Als tweede lid b. v. in: BONDSREPUBLIEK, DWERGREPUBLIEK, EMBRYOREPUBLIEK, NEGERREPUBLIEK, STADSREPUBLIEK, STUDENTENREPUBLIEK, VLIEGENREPUBLIEK, VOLKSREPUBLIEK, ZUSTERREPUBLIEK.
➥Als eerste lid in: REPUBLIEKPRESIDENT.
De republiek-president in het Elysée, -- een mijnheer in zwarten rok en met driekleurigen sjerp, V. DEYSSEL, Gedenkschr., 270 [1924].
© 2007 INL. Artikel geschreven in 1969.
➥a. In de menschenmaatschappij. In de laatste aanh. in den titel van een werk van V. DEYSSEL.
De direkteur kouten ... van de opvoedingsgedachten, die de levensregeling der stichting beheerschten: veel vrijheid aan de jongens laten, zelfstandig ontwikkelen, het leven hier voor hen in 't klein het leven van later in de maatschappij, ieder een beetje voor zich zelf zorgen om leven te leeren, het was hier net een republiek in 't klein, V. DEYSSEL, Kl. Rep., 1, 21 [1889].
(De werkplaats der Hollandsche IJzeren Spoorwegmaatschappij) vormt als het ware eene republiek in onze nijverheid en is op zich zelve een afgerond geheel, waar de verschillende ambachten zeer nauw met elkander in verband staan, Tijdschr. Nijverh. 1891, 3, 100.
"De kleine Republiek" lijdt onder een vermoeiende dogmatisch-overdreven detailleringsdrang; het geeft het leven weer op een kleinseminarie, W. L. M. E. VAN LEEUWEN, Dichterschap en Werk. 206 [1938].
➥-- Huiselijke republiek, huisgezin.
Coosje, je hebt ... gewichtiger werk dan een Representant van de Bataafsche Republiek, daar gy geslachten vormd voor deeze en de toekoomende waereld; en schoon Dominee zeker wetgeever is van uwe kleine belangryke Huysselyke Republiek, zult gy ... toch dikwyls het woord vraagen, WOLFF en DEKEN, Br., 296 [1798].
➥b. Met betr. tot vormen van organisatie of systemen, die men in het dieren- en plantenrijk waarneemt.
Aen-gaende de nature der mieren: ... Daer en is onder alle de ghedierten, gheen van meerder maght naer sijn grootte ende proportie. ... Plinius draeght haer-lieden vele toe: als Republijcke, reden, memorie, ende sorghe, DAVID, Waerseggher, 252 [1603].
Daer synder, die heele Boecken gheschreven hebben van der Mieren Republijcque en Politye, SPRANKHUISEN 1, 30 a [1634].
Republiek ... (Bieman) Wanneer een korf langen tijd moederloos blijft en de bieën die er op zitten, oud worden, aanveerden zij gewoonlijk geene koningin meer. Zulke staak heet republiek. Eene republiek kan vooral des Zomers maar eenige weken en ten meeste eenige maanden leven, JOOS [1900-1904]. CORN-VERVL. 1994 [1906].
➥-- Republiek der fruiten.
Onze Republyk der Fruiten, die in de Maand Mey zo heerlyk bloeide en groeide, (begind) in de volgende Maanden een groote verandering van Toneel te krygen, N. Need. Hoven. 1, 73 [1713].
-➥5. Oneig. in toepassing op een groep van personen die een zelfde kenmerk vertoonen, een zelfde hoedanigheid bezitten, categorie.
De zaek van den Heer J. Stinstra ... heeft in de Geleerde Weereld en Kerkelyke Republiek, te veel geruchts gemaekt, om enz., Ned. Jaerb. 1747, 569 [1747].
Zie daar, meisjes, zei hy, zulke sieraden der Sex moet gy ook zien te worden. Dit zyn Edelen in de Republiek der Deugd, WOLFF en DEKEN, Burg., 693 [1782].
Vindt me' in de Republiek der stille lekkerbekken Niet meestal wijze liên of -- schadelooze gekken? DE GÉNESTET 1, 201 [1849].
De linden van het Voorhout, waaronder de republiek der kinderwagentjes, der Fransche bonnes en der Haagsche kinderjuffers is ingesteld, TEN BRINK, Rom., 4, 15 [1872].
In de middeleeuwen vormde de republiek der bedelaars tien procent van de bevolking, Parool 26 Juli 1969.
➥-- Republiek der (fraaie) letteren, schrijvers en dichters als groep beschouwd. Vooral in de oudere aanh. vrijwel synoniem met republiek der geleerden.
Republique. ... Le mepris des Loix est la perte de la Republique. De veragting der Wetten is het verlies van den Staat. La Republique des Lettres, la Communauté, Societé des beaux Esprits, des Sçavans, des personnes Lettrées. De Republyk der Letteren, de geleerde Waereld, de Gemeenschap der geletterde luiden, MARIN [1710].
In deeze hartige denkbeelden, worden wy niet weinig opgebouwd, door de kennis die wy van het voorgevallene, en het voorvallende in de Republiek der Fraaije Letteren hebben, WOLFF en DEKEN, Fab., VI [1784].
Dat de Republiek der letteren niets met omwentelingen of scheidingen te doen heeft, WILLEMS, Br., 134 [1834].
Hij beschouwt mij zeker als een gevaarlijk schepsel in de republiek der letteren, COBET, Br. a. Geel, 66 [1841].
Deze Republiek der letteren, die de dichters en denkers en geleerden van Europa omvatte in een waarlijk internationale gemeenschap van gelijkgezinden, JANE DE IONGH, Maria v. Hong., 1, 171 [1942].
Het schrift vervangt de spraak, de school verdrijft het leven, wanneer de republiek van de letteren zich hooghartig van het volk afzondert, BROM, Boekentaal 10 [1956].
➥-- Republiek der geleerden, -- der geleerde wereld, de beoefenaars der wetenschap als groep beschouwd. In de eerste en derde aanh. als titel van een tijdschrift.
Dat zy (de supplianten) ... de Republyk der Geleerden, of Boekzaal van Europa ... alleen zullen mogen drukken ..., uitgeven en verkopen, voor Republiek der Geleerden Jan. 1735, 3. De Schryvers ..., die ... in eene zekere maatschappye met elkanderen leeven, welke zy de Republyk der Geleerden ... noemen, Denker 2, 57 [1765].
De Boekzaal der geleerde wereld verscheen ... in 1716 ..., nadat hij nog eenige jaren te voren den titel van Republyk der geleerde wereld had gedragen, SCHOTEL, Maatsch. Lev., 373 [1869].
De producten betreffende het eigen land en in de landstaal hadden niet de aandacht van de in het Latijn sprekende en schrijvende leden van de internationale republiek der geleerden, FOCKEMA ANDREÆ en V. 'T HOFF, Gesch. d. Kartogr. v. Nederl. 3 [1947].
➥In de volg. aanh. beperkt tot één tak van wetenschap.
Iedere serieuze amateur heeft zijn meesterproef afgelegd, door een bijdrage te leveren tot de oplossing van een mathematisch probleem. Dat, en dat alleen, kan iemand toegang verlenen tot de republiek der wiskunde, mathematici vragen niet naar goede bedoelingen, zij oordelen naar prestaties, Vaderland 4 Jan. 1964, Weekjourn.
➥-- Republiek der kunsten.
Maar hier rijst een dispuut in de republiek der kunsten, V. D. LEEUW, Wegen en Grenzen 277 [1948].
➥-- Kleine republiek, ter aanduiding van een groep schrijvers, die zich op eenigerlei wijze verwant voelen. In navolging van den titel van een bekenden roman van V. DEYSSEL. Vgl. de bet. 4).
Beste Achterberg, (laten wij elkaar bij den naam noemen, als leden van de "Kleine Republiek"), MARSMAN in Maatstaf 11, 10/11, 805 [1940].
➥6. In Z.-Nederl. in ongunstigen zin in toepassing op een groep personen, die een zekere organisatie veronderstelt, die echter in te geringe mate aanwezig is.
Republiek, 1. enz. ...; -- 2. (Zuidn.) tuchtelooze bende; -- 3. wanordelijke vergadering, V. DALE [1924].
Republiek ... Huisgezin waar iedereen baas is, CORN.., Bijv., 2 [1938]. VERSCHUEREN, Mod. Handwdb. [1940].
Republiek ...: bij uitbreiding, inrichting waar alles overhoop of in wanorde ligt, waar noch orde noch tucht heerscht, LIEV.-COOPM. [1952].
Dat is hier een republiek (iedereen doet er wat hij wil), GOEMANS [1936].
Dat huishouwen is 'n reppebliek, CORN.., Bijv., 2, 301 [1938].
t'Is daar een echte republiek in dat huis, LIEV.-COOPM. 1168 b [1952].
➥Afl. -- REPUBLIEKEN, bedr. zw. ww. In de aanh. zoveel als: (iem.) onder handen nemen vanwege (zijn) republikeinsche gezindheid. Eenmaal aangetroffen.
"Krimmeneel, kerel, ik zal je republieken, Republieken hoorje?" (zei de Oranjeman tot den Patriot), Geld. Volksalm. 1858, 47.
➥REPUBLIEKSCH, (ten tijde) van de republiek. Veroud.
Aenzie ... d'oude Romynen: zoo haest zy hun vaderland in de macht der Keyzers zagen, en alles boogen voor de mogendheyd van Eenen; ... die republieksche grootheyd, die ingenomendheyd tot een gemeyn goed, was-er niet meer, VERLOOY, Verh., 57 [1788].
Regeeringloosheid, zonder toom, Kan slechts Geweld en List behaagen; In heldre republieksche dagen, Is zij niets anders dan een' droom, WOLFF en DEKEN, Ged. en Lied. Vaderl. 111 [1798].
Hierbij als kopp.:
➥REPUBLIEKSCHGEZIND, den republikeinschen staatsvorm toegedaan.
De steeds verachtlijke almans-vrind, Die Republieks, en Prinsgezind, Den huik weet naar den wind te hangen, WOLFF en DEKEN, Ged. en Lied. Vaderl. 84 [1798].
➥Vandaar REPUBLIEKSCHGEZINDHEID.
Republieksgezindheid, Républicanisme, V. D. VELDE en SLEECKX [1861].
➥REPUBLIEKSCHGEZINDE, republikein.
Republican, ... een Republyks-gezinde, SEWEL [1691].
Republicain. Een republijks gezinde, een liefhebber van een volks heersching, V. D. ENDE [1695].
Républicain ... Een Republijcks-gesinde, Dict. Fr. et Flam. [1707].
V. D. VELDE en SLEECKX [1861].Samenst. Als tweede lid b. v. in: BONDSREPUBLIEK, DWERGREPUBLIEK, EMBRYOREPUBLIEK, NEGERREPUBLIEK, STADSREPUBLIEK, STUDENTENREPUBLIEK, VLIEGENREPUBLIEK, VOLKSREPUBLIEK, ZUSTERREPUBLIEK.
➥Als eerste lid in: REPUBLIEKPRESIDENT.
De republiek-president in het Elysée, -- een mijnheer in zwarten rok en met driekleurigen sjerp, V. DEYSSEL, Gedenkschr., 270 [1924].
© 2007 INL. Artikel geschreven in 1969.
Laat een reactie achter