Recent in de categorie Amerikaanse Republiek

Adriaen van der Donck (ca. 1618 - 1655) was een politiek geëngageerde landeigenaar-advocaat in Nieuw-Nederland (nu: New York State). Zijn grootvader, Adriaen van Bergen, had de status van nationale held in Holland vanwege zijn rol tijdens het ontzet van Breda.



Adriaen van der Donck

Van der Donck was een activist voor de Hollandse variant van het republikanisme in Nieuw-Amsterdam (nu: New York City). Hij wordt sinds de studie van Russell Shorto, The Island at the Center of the World, beschouwd als een belangrijke, vroege Amerikaanse patriot.

In 1653 werd een door hem opgestelde stedelijke acte van kracht die Nieuw-Amsterdam meer rechten gaf tegenover de Westindische Compagnie (WIC). Hij gaf daarmee een stem aan de stedelingen die een representatieve regering wilden en al langer ageerden tegen de autoritaire, incompetente bestuurders van de WIC.

Adriaen van de Donck stierf in 1655 op zijn boerderij in Yonkers tijdens een aanval van indianen.

De grootste buitenlandse criticus van de Republiek der Nederlanden in de 18de eeuw heette James Madison. In zijn ogen was Nederland een ordeloze en machteloze confederatie. Madison was een zogenaamde "federalist": een voorstander van een sterk centraal gezag, dat werd gekozen door het volk en gecontroleerd door een vrije pers en door het volk gekozen vertegenwoordigers.

Voor hem was Nederland een regentenrepubliek in verval; verscheurd door gekibbel en dadeloosheid. Hij waarschuwde voor "Hollandse toestanden" als de Amerikanen niet zouden kiezen voor een daadkrachtige, centraal geleide republiek.

In "The Federalist Papers" legt hij uit dat om de vrijheid te verdedigen een heldere en sterke uitvoerende macht nodig is. In Federalist Paper nummer 20 heeft hij het over de "Belgische Confederatie" (d.i. de Republiek der Verenigde Nederlanden).

Hij schrijft over de gevolgen van de autonomie van de provincies en de vereiste consensus (unanimiteit) van de besluitvorming:

Imbecility in the government; discord among the provinces; foreign influence and indignities; a precarious existence in peace and peculiar calamaties from war. (op. cit p. 131)

Verder schrijft hij over "anarchy manifest in the confederacy" en de "tendency to anarchy and dissolution". Hij noemt de Nederlanders een "unhappy people" en hoopt dat ze eens de eenheid en daadkracht kunnen vinden die hen kan redden van de "catastrophe of their own".



Madison heeft echter ook weinig illusie over het gebruik van macht door feilbare mensen. Een beroemde uitspraak van hem is:

"If men were angels, no government would be necessary. If angels were to govern men, neither external nor internal controls on government would be necessary. In framing a government which is to be administered by men over men, the great difficulty lies in this: you must first enable government to control the governed; and in the next place oblige it to control itself." Federalist Papers, no. 51.

Hij ontwierp voor Amerika een systeem van "checks and balances" om aan de gevaren van tirannie en anarchie te ontkomen.

Er zijn veel overeenkomsten tussen de Amerikaanse en de Nederlandse opstand. De opstand begon in beide landen tegen een despotische macht die ver weg zetelde. De Amerikanen werden vanuit Londen geregeerd en de Nederlanders vanuit Madrid.

Beide landen begonnen met hun strijd na onredelijke belastingheffingen vanuit de bestuurszetels. In Nederland ging het om de "tienden" die door Madrid gebruikt werden om oorlogen te financieren en het bestuur nog verder te centraliseren. Nederland was toen één van de rijkste gebieden in Europa.

In Amerika waren het ook de heffingen vanuit Londen die de eerste aanstoot gaven tot de revolte. Daar kwam bij dat de Amerikanen het gevoel hadden wel veel bij te dragen aan de Kroon, maar onvoldoende vertegenwoordigd te zijn in het Parliament.

Wat de grondwet betreft gaan de wegen enigszins uiteen. Nederland koos voor een confederale republiek als staatsvorm; gevolg was een aanhoudende strijd tussen de Staten van Holland, de buitengewesten en de stadhouder. Basis voor deze staatsvorm was de Unie van Utrecht, die als een heilig document werd beschouwd door de vroege republikeinen.

Dit document werd op 20 januari 1579 getekend en van kracht.

De Amerikanen hadden aanvankelijk ook gekozen voor een confederatie. Bij hen heette het document Articles of Confederation and Perpetual Union, dat op 1 maart 1781 werd geratificeerd. De Amerikanen noemden hun land een "liga van staten" die "...for their common defense, the security of their liberties, and their mutual and general welfare, binding themselves to assist each other, against all force offered to, or attacks made upon them..."

Net als de Nederlanders hadden de Amerikanen genoeg van een centraal bestuur. De Amerikaanse staten hadden veel vrijheden; in Nederland heetten die vrijheden "privileges" en waren ze geworteld in de Middeleeuwen.

De Amerikanen gingen echter na 1781 een andere weg en besloten een nauwer verbond aan te gaan: de federatie, met een sterk centraal gezag en een systeem van checks and balances om dat gezag te beperken. De federatie moest in staat zijn een desnoods agressieve, republikeinse, buitenlandse politiek te voeren om de vrijheid van de natie te kunnen verdedigen.

Athene, het online tijdschrift voor de directe democratie, heeft een themanummer gewijd aan de filosofe Hannah Arendt:



Het revolutionaire denken van Hannah Arendt

Zeer lezenswaardig. Hannah Arendt ontpopt zich als een bewonderaar van de radenrepubliek (het anarcho-communisme); voor haar een directe loot aan de stam van de Atheense democratie.

Echter ook op het terrein van de republikeinse theorievorming heeft zij grote invloed gehad met haar idee van een democratische "gemeenschappelijke wereld" die gerealiseerd moet worden in veilige publieke ruimtes.

Hannah Arendt was een idealiste die in een brede, actieve politiek het waardevolste beschavingsgoed zag.

Ze deelde de zorg om het verval van de democratische cultuur. Voor haar was de republikeinse burger de enige die de vrijheid zou kunnen herstellen.

Een stellingname die oproept tot een volwassen politieke houding bij burgers en politici.

De vader van de federale Amerikaanse Grondwet en Unie is James Madison (1751-1836), die later de vierde president van de Verenigde Staten zou worden.

Hij schreef samen met Alexander Hamilton en John Jay de Federalist Papers onder het pseudoniem Publius.

Madison wordt gezien als de grondlegger van het Amerikaanse republikanisme, samen met Thomas Jefferson. Zijn gedachtengoed komt voor het grootste deel nog uit de Europese Renaissance en is met name beïnvloed door Macchiavelli.

In zijn beroemde 39ste artikel in de Federalist Papers "The Conformity of the Plan to Republican Principles" legt hij het republikeinse fundament van de Verenigde Staten.

In zijn artikel verwerpt hij de oude Europese republieken (Holland en Venetië), die geen wortels hadden in de democratie, maar in feite aristocratische regeringsvormen waren.

Madison:

"... we may define a republic to be, or at least may bestow that name on, a government which derives all its powers directly or indirectly from the great body of the people, and is administered by persons holding their offices during pleasure, for a limited period, or during good behavior."